Professionaliseringsthema's
De professionaliseringsthema’s zijn inhoudelijke uitwerkingen van de leiderschapspraktijken van de beroepsstandaard. Ze bouwen voort op schoolleidersopleidingen. Professionaliseringsthema’s bieden concrete handvatten voor verdere ontwikkeling. Door als beroepsgroep samen kennis te ontsluiten en maatschappelijke trends in kaart te brengen, helpen schooldirecteuren elkaar zich voor te bereiden op de toekomst.
Dit zijn de professionaliseringsthema's:
In dit thema wordt beschreven hoe schooldirecteuren het leren van leerkrachten kunnen stimuleren rekening houdend met onderlinge verschillen.
In dit thema staat het versterken van de basisvaardigheden in het primair onderwijs centraal. Met basisvaardigheden worden de fundamentele kennis en vaardigheden bedoeld die leerlingen nodig hebben om goed te kunnen functioneren in onderwijs, samenleving en vervolgloopbanen. Daaronder vallen taalvaardigheid, reken-wiskundige vaardigheid, burgerschap en digitale geletterdheid.
Lees hier meer over het thema.
Dit thema gaat over de manier waarop een schooldirecteur samen met een team kan werken aan het realiseren van de onderwijskundige visie van de school binnen de kaders van de beschikbare financiële middelen.
In dit thema wordt de rol van de schooldirecteur bij de ontwikkeling schooleigen curriculum beschreven: keuzes maken, schooleigen accenten leggen, doelen stellen, een uitgebalanceerd curriculum, gezamenlijke taal en gedeeld gedachtegoed.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘Curriculumontwikkeling op school: de rol van de schooldirecteur’
Overzichtsartikel ‘Curriculumontwikkeling op school’
Poster curriculumontwikkeling op school
Kenniskaart Keuzeruimte en curriculum
Kenniskaart Visie en curriculum
In dit thema staat het opbouwen, onderhouden en verder ontwikkelen van sociale relaties in en rondom de school centraal. Schooldirecteuren vormen de spil in sociale netwerken van professionals die betrokken zijn bij de ontwikkeling en het leren van leerlingen.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘De school in een netwerksamenleving: de rol van de schooldirecteur’
Overzichtsartikel ‘De school in een netwerksamenleving’
Infographic en TED talk ‘De school in een netwerksamenleving’:
In dit thema staat centraal hoe je als schooldirecteur systematisch in je organisatie aan de slag kunt gaan om leerlingen toe te rusten duurzaam te handelen.
Dit gebeurt aan de hand van de Whole School Approach en sluit zoveel mogelijk aan bij de UNESCO uitgangspunten van leren voor duurzame ontwikkeling.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘Duurzame ontwikkeling in het primair onderwijs’
Overzichtsartikel ‘Duurzame ontwikkeling in het primair onderwijs’
In dit thema wordt beschreven wat de schooldirecteur kan doen om te komen tot staat educatief partnerschap: als school met ouders als partners werken aan een gemeenschappelijk doel: een optimale ontwikkeling van alle leerlingen.
Dit thema beschrijft hoe schooldirecteuren kansen(on)gelijkheid binnen hun school bespreekbaar kunnen maken en te werken aan het verminderen van de invloed van de achtergrondkenmerken van leerlingen op hun leerprestaties.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘Kansen(on)gelijkheid in het primair onderwijs: de rol van de schooldirecteur’
Overzichtsartikel ‘Kansen(on)gelijkheid in het primair onderwijs: de rol van de schooldirecteur’
Tools met handleidingen:
Dit thema beschrijft hoe schooldirecteuren kwaliteitsmanagement kunnen verankeren binnen de school. De reflectie op de eigen praktijk kunnen stimuleren en kunnen werken aan concrete verbeteringen in de praktijk.
De rol van de schooldirecteur bij het inspelen op de verschillende leerbehoeften van leerlingen wordt in dit thema beschreven. Zo kan de schooldirecteur leerlingen onderwijs bieden binnen de school die past bij hun ontwikkeling, kwaliteiten en mogelijkheden.
Een lerende leider is iemand die de school als lerende organisatie probeert te realiseren. Dit thema kan ook voor de beroepsgroep van schooldirecteuren een integrerend wenkend perspectief worden. Het gaat over vragen als: Hoe kan mijn school een lerende schoolorganisatie worden? Hoe komt mijn school aan een visie op leren? Hoe kan ik een leer- en innovatiecultuur stimuleren? Hoe geef ik het goede voorbeeld en help ik anderen om ook leiding te geven aan al het leren?
Lees hier meer over dit thema.
Boek ´Leidinggeven aan leren´ (Prof. dr. P. Robert-Jan Simons)
Maatschappelijke en technologische ontwikkelingen beïnvloeden het onderwijs en het leren van leerlingen. De rol van de schooldirecteur is hierover na te denken en samen met het team keuzes te maken over de wijze waarop de ontwikkelingen een plek krijgen binnen de school en/of het curriculum.
Schooldirecteuren creëren optimale condities voor het leren van leerlingen door middel van de inrichting, organisatiestructuur en organisatiecultuur. In dit thema staat hoe schooldirecteuren dit kunnen aanpakken.
In dit thema staat het leidinggeven aan onderzoeksmatig werken binnen de school centraal. Onderzoeksmatig werken helpt schooldirecteuren en hun teams om systematisch, cyclisch en met een onderzoekende houding te werken aan duurzame onderwijsverbetering. Het stelt scholen in staat beter te begrijpen wat werkt, waarom, bij wie en wanneer.
De centrale vraag is: hoe geef ik als schooldirecteur leiding aan een school waarin leren, onderzoeken en ontwikkelen met elkaar verweven zijn?
Lees hier meer over dit thema.
Overzichtsartikel ‘Onderzoeksmatig werken’
Engelstalige versie: ‘Inquiry-based working in primary education‘
Persoonlijke en professionele factoren van schooldirecteuren zijn van invloed op het hun werk. In dit thema staat hoe schooldirecteuren hun persoonlijke eigenschappen kunnen inzetten als bron om hun leiderschapsstijl aan te passen aan de context en te versterken.
Lees hier meer over dit thema.
Collectief leren binnen de schoolorganisatie zorgt voor goed onderwijs en een attitude gericht op voortdurende verbetering. Aan schooldirecteuren de uitdaging om een professionele leercultuur te creëren waarbinnen professionele leergemeenschappen gevormd kunnen worden.
Lees hier meer over dit thema.
Verbinding leggen en samenwerking onderhouden met externe partners, zoals bijvoorbeeld het samenwerkingsverband passend onderwijs, gemeenten, hulpverleningsorganisaties en het speciaal onderwijs zijn van belang om leerlingen het best mogelijke onderwijs te bieden. In dit thema staat het belang van passend onderwijs en de rol van de schooldirecteur beschreven.
Lees hier meer over dit thema.
Leidinggeven aan de verbinding met maatschappelijke instellingen in de regio is belangrijk om te komen tot een goede samenwerking met bijvoorbeeld de kinderopvang, jeugdzorg, sportverenigingen, de bibliotheek en het bedrijfsleven om de ontwikkeling van leerlingen binnen hun leefomgeving optimaal te stimuleren.
Lees hier meer over dit thema.
Een productieve samenwerking tussen de schooldirecteuren en het schoolbestuur is van belang om vanuit gezamenlijke kaders van de onderwijs instelling samen te werken aan en bij te dragen aan de kwaliteit van het onderwijs van iedere school en zo te komen tot een optimale ontwikkeling van alle leerlingen.
In dit thema wordt ingegaan op wat strategisch personeelsbeleid inhoudt en wat het complex maakt. Die complexiteit vraagt om een nieuwe kijk op strategisch personeelsbeleid, waarbij oog is voor de gelaagdheid van strategisch personeelsbeleid en de verschillende perspectieven en waarden van alle betrokken actoren. Het ecologisch perspectief mondt uit in een caleidoscopisch model voor strategisch personeelsbeleid in het onderwijs en concrete handvatten voor schooldirecteuren.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘Strategisch personeelsbeleid’
Scholen moeten zich verantwoorden naar hun belanghebbenden collega’s, ouders, het bestuur en de Inspectie van het Onderwijs. In dit thema staat hoe je transparantie en verantwoording als schooldirecteur kunt aanpakken.
Lees hier meer over dit thema.
Aan de noodzaak voor een duurzame verandering kunnen verschillende oorzaken ten grondslag liggen. Over succesvol veranderingen doorvoeren is veel kennis beschikbaar. Dit thema beschrijft wat er zoal komt kijken bij het vormgeven en sturen van een veranderproces, rekening houdend met de belanghebbenden en de diversiteit aan veranderingen.
Een visie waar het hele team zich achter schaart, is één van de belangrijkste succesfactoren van een school en schooldirecteur. In dit thema wordt beschreven waarom dit belangrijk is en hoe u tot een door iedereen gedeelde visie komt en vervolgens koers houdt.
In dit thema wordt ingegaan op de complexiteit van een crisissituatie: van tevoren is niet precies duidelijk wat de kenmerken zijn van een crisis, hoe groot de impact ervan is, hoelang de crisis duurt, welke (professionele en niet-professionele) partijen betrokken zijn bij de bestrijding ervan en wie precies waarvoor verantwoordelijk is. Schooldirecteuren spelen een belangrijke rol tijdens een crisis of ramp en kunnen zich hierop voorbereiden.
Lees hier meer over dit thema.
Boek ‘Voorbereiden op onverwachte situaties’
In de ‘Wildcard’ treft u géén inhoud aan. De ‘Wildcard’ gebruikt de opleider als de inhoud van het aanbod niet terug te vinden is in de professionaliseringsthema’s die deel uitmaken van de kennisbasis. Als u kiest voor achteraf waarderen, bijvoorbeeld door deel te nemen aan ‘schooldirecteuren waarderen schooldirecteuren’, kunt u dit thema uiteraard ook inbrengen. Een mes dat aan twee kanten snijdt: meer flexibiliteit en voor het beroepsregister dé manier om te achterhalen welke inhoudelijke professionaliseringsthema’s aan de kennisbasis toegevoegd moeten worden.
De volgende thema’s zijn in ontwikkeling:
- In relatie staan tot de omgeving
- Thuisnabij, inclusief onderwijs
- AI in het onderwijs